Biblio | Letselschade | Familierecht |Incasso | HelpDeskRecht | Coördinaten | Links | Start


Schadevergoedingen gemeen recht

Overzichtstabel van vergoedingen bij schadegevallen van gemeen recht - Stand mei 1998. Indicatieve tabel Het Nationaal Verbond van de Magistraten van Eerste Aanleg en het Koninklijk Verbond van Vrede- en Politierechten hebben op 8 november 1997 workshops georganiseerd tot bespreking van de einde 1995 gepubliceerde "Indicatieve lijst der gebruiksderving en andere forfaitare schadevergoedingen".

Onder ruime publieke belangstelling, van zowel magistraten, advocaten als verantwoordelijken van verschillende verzekeringsmaatschappijen en onder begeleiding van Prof. Dr. L. Cornelis, werd in deelgroepen een aantal onderwerpen van de vroegere lijst besproken.

De resultaten van deze besprekingen gaven aanleiding tot een evaluatie door een stuurgroep samengesteld uit magistraten van hoger vermelde verenigingen waarvan de tekst hierna wordt weergegeven.

Bij algemene consensus werd de titel vervangen door de minder omslachtige en meer accurate omschrijving "Indicatieve Tabel".

Bij het gebruik van deze tabel dienen volgende principes altijd voor ogen te worden gehouden:

  • de werkelijk geleden schade moet worden vergoed : alle vergoedbare schade en niets dan de schade ;
  • alleen als de werkelijke omvang van de schade niet kan worden bewezen en/of becijferd, in de gevallen waarin meestal een forfaitaire begroting (ex aequo et bono, in billijkheid) wordt aangenomen, is deze tabel een indicatie, een aanwijzing, een hulpmiddel ;
  • de opsomming van de te vergoeden schade (-onderdelen) is niet limitatief ;
  • de tabel is geen regel, geen bindend voorschrift, noch een standpunt betreffende de aan te wenden methode van schadeloosstelling. Ze laat de soevereine appreciatie van de rechter, ten gronde, geval per geval, onverkort ;
  • de cijfers opgenomen in deze tabel kunnen gebruikt worden bij de regeling van alle niet zuiver contractuele schade ;

1. Schade bij overlijden

A: morele schade bij verlies van:

  • echtgenoot / echtgenote: 350.000 fr.
  • samenwonende levenspartner : 350.000 fr.
    geen rechtsband vereist, wel duurzame genegenheidsband en samenwoning
  • feitelijk gescheiden met aanwijsbare reële kans op hereniging 150.000 fr.
  • ouder: inwonend 300.000 fr.
    niet inwonend 150.000 fr.
  • kind: inwonend 300.000 fr.
    niet inwonend 200.000 fr.
    miskraam 100.000 fr.
  • broer/zuster inwonend 100.000 fr.
    niet inwonend 60.000 fr.
  • grootouders: inwonend 100.000 fr.
    niet inwonend 50.000 fr.
  • kleinkind: inwonend 100.000 fr.
    niet inwonend 50.000 fr.
  • schoonouders: inwonend 70.000 fr.
    niet inwonend 45.000 fr.
  • schoonkinderen: inwonend 70.000 fr.
    niet inwonend 45.000 fr.
  • stiefvader/stiefmoeder inwonend 200.000 fr.
    niet inwonend 100.000 fr.
  • stiefzoon/dochter: bij goede band met kind :
    inwonend 200.000 fr.
    niet inwonend 100.000 fr.
  • verloofde (bij nakend huwelijk) 100.000 fr.
  • tante/oom/neef/nicht 20.000 fr.
    bij bijzondere genegenheidsband

Opmerking : deze bedragen mogen niet onderling vergeleken worden, ze kunnen verhoogd of verminderd worden rekening houdend met speciale omstandigheden als : bvb. meter - peterschap / gehuwd - wel ongehuwd / enig kind / leeftijd van de betrokkene / kind toegewezen aan en inwonend / bij een andere ouder bij echtscheiding…

B. Schade ex haerede:

Als het slachtoffer in de periode na het ongeval en voor het overlijden niet bij bewustzijn is geweest, : geen vergoeding ex haerede. Als het slachtoffer bewust was, maar geen rekenschap heeft gegeven van het nakend overlijden : gewone morele schade zoals bij tijdelijke arbeidsongeschiktheid mogelijk. Als het slachtoffer zich bewust was van het nakend overlijden, kan aan de rechthebbende de gebruikelijke morele schade bij tijdelijke arbeidsongeschiktheid worden toegekend, verhoogd met een vast bedrag tussen 25.000 Fr. en 100.000 Fr.
Deze schade mag niet verward worden met de genegenheidsschade (zie punt 8, hieronder).

2. Schade arbeidsongeschiktheid / invaliditeit

A. Tijdelijk :

a. Moreel :
1.000 fr. per gewone dag ziekenhuisopname
1.250 fr. indien ziekenhuisopname met zware pijnen of ingrepen met bijzondere fysische hinder zoals b.v. bij belangrijke breuken, bij de noodzaak van huidtransplantaties ingevolge brandwonden, pijnlijke onderzoeken, enz.
800 fr. voor de gewone dagen zonder ziekenhuisopname a rato van 100% arbeidsongeschiktheid

b. Materieel :

Inkomstenverlies : te bewijzen aan de hand van stukken.
Meer inspanningen : forfaitair 700 fr./dag bij 100% vanaf het hernemen van de professionele activiteit.

B. Blijvend :

Wat te vergoeden, voornaamste schaden :

  • inkomstenverlies
  • economische waardevermindering
  • meer inspanningen
  • schade zonder afzonderlijk aanwijsbare materiële impact

Hoe te vergoeden?

  • door rente, kapitalisatie of door toekenning van een vermengde vergoeding per punt.
  • aandacht voor een gedetailleerde en omstandige beschrijving van de opdracht van de arts-deskundige is primordiaal om tot een juiste appreciatie van de schade te komen.

1. Kapitalisatie

  • basisloon te bewijzen aan de hand van stukken. In aanmerking te nemen nettoloon tenzij aangetoond wordt dat de op de toe te komen vergoeding gelijkwaardige fiscale en sociale lasten rusten als deze welke het inkomen bezwaren. Als het nettoloon als basis gebruikt wordt, kunnen reserves worden toegekend voor deze fiscale en sociale lasten. Kapitalisatie hoeft niet enkel te worden voorbehouden voor de begroting van het inkomstenverlies.
  • rentevoet 4%
  • kapitalisatie- sterftetafels : steeds de meest recente
  • mogelijke verhoging van het basisloon wegens toekomstige indexatie en munterosie: 0 tot 15 %

2. Vermengd per punt

De hierna voorgestelde bedragen kunnen worden toegepast rekening houdende met de ernst van de impact en de graad van blijvende arbeidsongeschiktheid-invaliditeit.

Slachtoffer minder dan 10 jaar: per punt: 80.000 Fr.
15 70.000 Fr.
45 50.000 Fr.
60 45.000 Fr.
75 35.000 Fr.
meer dan 75 jaar 25.000 Fr.

Indien er alleen morele schade is, wordt de helft van hoger vermelde bedragen in aanmerking genomen.

3. Postlucratieve schade:

Wegens de complexiteit van de pensioenwetgeving van de fiscale implicaties, blijft de appreciatie door de rechtbank aangewezen, casus per casus. Als een vergoeding wordt toegekend, wordt rekening gehouden met de vooruitbetaling ervan.

3. Economische waarde huishouden

De hulp in het huishouden is geen exclusieve bevoegdheid van de vrouw ; ook de ongeschiktheid van de man geeft desgevallend recht op vergoeding. - zonder kinderlast : 1.000 Fr./dag - met kinderlast : 1.000 Fr./dag tot 2 kinderen, meer kinderen te verhogen met 200 fr./kind Er zal een verdeling gebeuren van de hierboven aangehaalde waarden wanneer beide partners samen uit werken gaan, a rato van hun beschikbaarheid voor het huishouden. Als hulp van derden betaald werd, dient deze integraal te worden vergoed ; de vergoeding voor hulp van derden mag echter geen dubbel gebruik uitmaken met de vergoeding voor het verlies van de economische waarde huishouden.

3. Esthetische schade

De gebruikelijke schaal van 1 tot 7. Er moet rekening gehouden worden met plaats van de ontsiering, het geslacht, leeftijd, activiteiten, kans op huwelijk of scheiding van het slachtoffer.

1. Miniem 10.000 Fr. 30.000 Fr
2. zeer licht 30.000 Fr. 60.000 Fr.
3. licht 60.000 Fr. 90.000 Fr.
4. middelmatig 90.000 Fr. 250.000 Fr.
5. ernstig 250.000 Fr. 400.000 Fr.
6. zeer ernstig 400.000 Fr. 1.000.000 Fr.
7. afstotend meer dan 1 miljoen

Het is ten zeerste aan te bevelen dat de arts-deskundige, naast de gebruikelijke quotering van 1 tot 7, een gedetailleerde beschrijving geeft van de schade, indien mogelijk en mits toestemming van het slachtoffer ondersteund door foto's.

4. Verlies schooljaar

Er moet onderscheid gemaakt worden tussen twee manieren van vergoeding:

  • ofwel de bewezen verloren kosten en de morele schade ;
  • ofwel vergoeding ex aequo et bono

Als de reële kosten worden bewezen kan bovendien morele schade aangenomen wegens o.m. de frustraties (psychologische weerslag) ten gevolge het maatschappelijke beeld van zittenblijver, ex aequo et bono :

  • als het slachtoffer schoolplichtig is: 35.000 Fr.
  • als het slachtoffer niet schoolplichtig is: 50.000 Fr.

Bij forfait:

lager onderwijs : 90.000 Fr.
middelbaar onderwijs : 150.000 Fr.
hoger onderwijs : 200.000 Fr.
universiteit : 300.000 Fr.


Morele vergoeding verlies bijzondere schoolactiviteiten zoals schoolreis, bos- en zeeklassen, schoolfeest, schoolsportcompetitie, schoolvakantie, enz…, worden vergoed ex aequo et bono. Het eventuele loonverlies door verlies van een schooljaar is afzonderlijk te bewijzen (zonder cumulatie met hoger vermelde bedragen).

6. Kledijschade

Bij bewezen schade: vestusteit kan in aanmerking genomen worden.
Als de schade niet exact kan bewezen worden ex aeqo et bono : man / vrouw : 15.000 Fr.

7. Pretium voluptatis

Is als zeer specifieke schade afzonderlijk te vergoeden van de overige schade. Er bestaat aanleiding onderscheid te maken tussen de schade door verlies van seksueel leven b.v. impotentie, anorgasme, verandering van libido, gevoelloosheid…en verlies van zekerheid op nageslacht waaronder te catalogeren steriliteit. De noodzaak van keizersnede, noodzakelijkheid kunstmatige inseminatie worden vergoed.

8. Genegenheidsschade

Dit is de schade van de verwanten wegens het zien van het leed van het slachtoffer; het moet dan wel gaan om uitzonderlijke pijnen, smarten of enig ander moreel leed door het slachtoffer ondergaan. Er wordt normaliter geen vergoeding toegekend, behalve wanneer het slachtoffer in levensgevaar of coma verkeert zodat de toestand uiterst zorgwekkend is. De psychische druk moet de normale bijstand te boven gaan.

9. Varia

De schade wegens noodzaak voor tijdelijke of permanente hulp van derden is te vergoeden. Zeer uitzonderlijk kan een blijvende schade aan familieleden van het slachtoffer toegekend worden : bv. het geval waarin het slachtoffer van karakter totaal veranderd is waardoor het samenleven met het slachtoffer bemoeilijkt wordt. Een forfaitaire tegemoetkoming van 2.500 tot 5.000 fr. in administratie-, correspondentie- en telefoonkosten, kan toegekend worden zonder evenwel afbreuk te doen aan het principe dat kosten van verdediging steeds eigen blijven. Wordt aanvaardt : kosten vervoer naar of overnachting bij het slachtoffer (b.v. kamer moeder - kind).

10. Intrest

compensatoire intrest

  • voor kosten of schade die zich gespreid over een bepaalde periode voorafgaand aan het vonnis voordoen : indien niet exact berekenbaar : vanaf gemiddelde datum, zijnde de datum waarop de helft van het totale bedrag van de schadevergoeding, voor dat onderdeel, bereikt wordt.
  • materiële, morele schade, ex haerede : vanaf datum ongeval.
  • esthetische schade : pretium voluptatis : vanaf datum consolidatie.
  • vergoeding blijvende arbeidsongeschiktheid-invaliditeit

    bij kapitalisatie: op het gekapitaliseerde bedrag geen intrest
    op schadevergoeding tussen consolidatie en vonnis
    vanaf de gemiddelde datum op het nominale bedrag.

    bij forfait: wanneer de schade in haar geheel bestaat op het ogenblik van consolidatie vanaf deze datum.

  • verlies schooljaar : alleen moratoire intrest.
  • Gerechtelijke of morele intrest : vanaf datum vonnis, idem bij strafprocedure.


(c)1999-2010 Ward Van Loo
Webproject Verbrugghe Consulting