Archive for Gemeen Recht

Medische informatie voor slachtoffers van een whiplash

U IS SLACHTOFFER VAN EEN WHIPLASH.

Hieronder volgt een samenvoeging en synthese van hetgeen ik voor u heb gelezen in diverse medische tijdschriften. Het is informatie die ik heb opgestoken op medische congressen waar ik als gastspreker het juridisch vergoedingsverhaal heb verteld. Het is vermengd met informatie die te vinden is in mijn cursussen medisch recht van de Universiteit Antwerpen.

We danken hierbij ook dokter Blanken te Antwerpen, dr. Berger (ZNA Middelheimziekenhuis), dokter Brabants ( OCMW Ziekenhuis Antwerpen).Ook de beroepsvereniging Unie van Zelfstandige Kinesisten. Door hun uitleg en documentatie heb ik de volgende samenvatting van documentatie kunnen uitschrijven.

Het is geen medisch advies, wel in mensentaal een samenvatting uit onze bibliotheek. Zo kan u beter volgen in de lezing van besluiten van uw expertiseverslag.

KEN UW NEK

De artsen en kinesitherapeuten die spreken op congressen, geven de volgende raad: je moet weten wat de bouwstenen zijn van nek en rug. Je verstaat anders je pijn niet. Het niet verstaan van pijn duwt sommige mensen in de richting van een depressie.

De wervelkolom telt 32 wervels, waaronder 7 nekwervels. Van elkaar gescheiden door de tussenwervelschijven. De tussenwervelschijf is een ring van kraakbeen rond een zachte kern. Door middel van de tussenwervelschijven kan de wervelkolom bewegen. Anders konden rug en nek niet bewegen. De wervels kunnen ook ten opzichte van elkaar bewegen dankzij de facetgewrichtjes (gewrichtvlakjes tussen de wervels). De tussenwervelschijven zijn als het ware schokdempers. Rond de wervelkolom zijn er spieren en ligamenten. De wervelkolom omgeeft en beschermt het ruggenmerg, een streng van zenuwweefsel waaruit zenuwen ontspringen. Uit elke wervel vertrekt een paar zenuwen ( “zenuwwortels”) via de tussenwervelgaten. De zenuwen die ter hoogte van de hals ontspringen, lopen naar de schouders en de armen. Dit verklaart klachten van tintelingen, voos gevoel. Bloedtoevoer naar de hersenen verloopt in deze streek.

MOGELIJKE OORZAKEN

Nekklachten kunnen te wijten zijn aan de verschillende structuren: tussenwervelschijven,facetgewrichtjes, spieren, ligamenten… Met de jaren worden de tussenwervelschijven minder dik en neemt de afstand tussen de wervels af. Op de wervels en facetgewrichtjes vormen zich botwoekeringen of “osteofyten”. De slijtage ten hoogte van de wervels uit zich soms in een malend geluid wanneer men het hoofd draait, alsof er gaan wordt vermalen. Door de slijtage van de nekstructuur kan de nek minder beweeglijk worden en kan er pijn ontstaan. Soms valt duidelijk te achterhalen waar de pijn vandaan komt. In de praktijk is dit soms niet mogelijk, zelfs niet na doorgedreven medisch onderzoek. Vindt men geen echte oorzaak , dan heeft men het doorgaans over “aspecifieke” nekklachten. Dit geld voor meerderheid van de patiënten die met nekpijn naar de huisarts gaan. Wie nekklachten heeft zonder dat een specifiek voorval ( schok, verkeerde beweging, langdurige slechte houding …) de pijn heeft uitgelokt, denkt vaak dat er iets beschadigd is in zijn nek. Toch kan nekpijn ook opduiken bij mensen met normale röntgenfoto’s. Bovendien zijn de “afwijkingen” die eventueel op de foto’s te zien zijn, niet noodzakelijk de oorzaak van de pijn. Nogal wat mensen hebben nooit nekpijn, hoewel ook hun nek duidelijke tekenen van slijtage vertoont. De medische diensten van mutualiteiten, verzekeringsmaatschappijen, stellen soms ten onrechte dat er geen vergoeding voor de pijn moet plaatsvinden want er was een voorafbestaande toestand. Dit is dikwijls een onrechtvaardige conclusie. Het leidt tot misverstanden. In de rechtspraak onderkennen sommige rechters niet deze nuance. Men kan van de rechtbanken niet verwachten dat zij thuis zijn in medische onderwerpen. Sommige expertiseverslagen zijn onduidelijk. Er wordt vakjargon gebruikt.

Nekklachten duiken meestal vrij abrupt op. Vaak klaagt de patiënt behalve van pijn ook van nekstijfheid en kan hij zijn hoofd maar moeilijk draaien. Na een periode van rust blijkt de nekpijn vaak erger. De botwoekeringen of osteofyten die zich geleidelijk aan vormen, kunnen leiden tot een vernauwingen van de tussenwervelgaten waarlangs de zenuwen aan het ruggenmerg ontspringen. Dit fenomeen kan resulteren in een “radiculopathie” ( geknelde zenuw), wat gevoeligheid, tintelingen en pijn in arm en hand kan veroorzaken. Een geknelde zenuw kan ook te wijten zijn tussenwervelschijf uit zijn normale positie wordt geperst, kan die druk gaan uitoefenen op de zenuw. Soms drukken de osteofyten op het ruggenmerg, wat neurologische aandoeningen tot gevolg hebben. Dit fenomeen heet “ myelopathie” ( ruggenmergziekte) en kan zich uiten in verzwakte benen en evenwichtsstoornissen. In nog zeldzame gevallen oefenen de osteofyten druk uit op de wervelslagader. Wanneer de bloedtoevoer naar de hersenen in de gedrang komt, kan de patiënt duizelig worden en een zwart waas voor de ogen krijgen. Soms gaat nekpijn gepaard met een “torticollis” ( ook wel scheefhals of draaihals genoemd), een pijnlijke spierkramp met een buiging van de hals tot gevolg ( het hoofd is naar één zijde gekanteld). Een torticollis manifesteert zich vaak ’s ochtends bij het ontwaken. de precieze oorzaken zijn niet bekend. Het mag dan al een pijnlijke aangelegenheid zijn, meestal is het een “onschuldig” probleem dat na enkele dagen of weken verdwijnt. Gebroken nekwervels zijn uiterst zeldzaam, zelfs bij patiënten die na een ongeval op de spoeddienst belanden en klagen over hevige nekpijn ( bij slechts 3.5% van deze mensen is er sprake van een breuk). Aspecifieke nekklachten mogen bij de meeste mensen dan al verdwijnen binnen een paar weken, het komt ook voor dat ze langer duren. Men heeft het dan over chronische pijn (in tegenstelling tot acute pijn, die hooguit enkele weken aanhoudt).

MEDISCHE BEELDVORMING: ZELDEN NUTTIG

Indien u een arts raadpleegt , zal die vragen hoe en wanneer de nekpijn is opgedoken en wat uw medische voorgeschiedenis is (ziektes, behandelingen, medicijnen …). Hij zal uw nek onderzoeken, de wervels en pijnlijke plekken betasten, uw reflexen testen enz. Bedoeling is uit te maken of bijkomend onderzoek al dan niet zinvol is. Vaak verwachten de patiënten dat hun arts hen zal doorverwijzen naar een radioloog. Maar röntgenonderzoek mondt maar zelden uit in efficiëntere specifieke behandelingen. Over het algemeen is er geen of nauwelijks verband tussen de nekklachten en de degeneratieve ( zeg als leek maar gerust sleet) wijzigingen die tijdens onderzoeken met een röntgentoestel of scanner veelal aan het licht komen. De medische beeldvorming mag dan al letsels aan het licht brengen, ze stelt de arts doorgaans niet in staat een duidelijke link te leggen tussen de pijnlijke symptomen en de letsels die te zien zijn. Iedereen die nekpijn heeft stelselmatig naar de radioloog sturen, is dus geen goed idee volgens vele gerechtsdeskundigen. Dezen stellen dat de kans bestaat dat er sporen van slijtage te zien zijn die de patiënt alarmeren en stress bezorgen. En laat stress nu net een factor zijn die nekpijn in de hand kan werken! Medische beeldvorming valt dus maar in specifieke gevallen aan te raden: bijvoorbeeld bij intense pijn na een verwonding, indien de pijn erger wordt of indien bepaalde symptomen de arts verontrusten.

BEHANDELINGEN EN OPLOSSINGEN

Aan (para) medische behandelingen geen gebrek: die zijn er in soorten. Helaas: als er voor een aandoening massa’s behandelingen bestaan, betekent dat vaak dat geen enkele behandeling beter dan de andere of zelfs maar doeltreffend is gebleken. Een overzicht.

GENEESMIDDELEN

Wie nekpijn heeft kan een pijnstiller nemen. Doorgaans gaat de voorkeur uit naar paracetamol, hoofdzakelijk wegens het beperkte risico op bijwerkingen. Niet–steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s) zoals naproxen, ibuprofen of discofenac zijn ook een optie. Orale inname van deze ontstekingsremmers kan evenwel leiden tot ernstige bijwerkingen, zolas bloedingen in maag en darmen. De pijnlijke zones insmeren met een zalf die zo’n ontstekingremmer bevat, kan een alternatief zijn omdat het risico op ongewenste neveneffecten dan kleiner is. Er bestaan zalven op basis van ketoprofen of ibuprofen. De arts kan nog andere medicijnen voorschrijven: in gaval van pijnlijke krampen bijvoorbeeld spierontspanners zoals diazepam ( een kalmeermiddel). Aan patiënten met chronische pijn schrijven sommige artsen wel eens een antidepressivum als amitriptyline voor. Soms neemt men zijn toevlucht tot injecties, bijvoorbeeld tot intraveneuze injecties met methyprednisolone( een corticosteroïde) na een whiplash of tot intramusculaire injecties met lidocaïne ( een pijnstiller) bij chronische pijn. Of geneesmiddelen echt helpen tegen nekpijn, is echter niet erg duidelijk. Weinig studies hebben het effect ervan op dit specifieke probleem onderzocht. Vaak maakt men dus een extrapolatie op basis van studies rond andere aandoeningen ( rugpijn bijvoorbeeeld).

OEFENINGEN

Lange tijd kregen patiënten met nekklachten het advies een halskraag te dragen om hun nek te laten rusten. De minerva, vrij te koop in de apotheek. Een whiplash hierdoor genezen is te betwijfelen. In mensentaal: de nekspieren worden er na verloop van tijd slapper door. Momenteel adviseert men hen veeleer om in de mate van het mogelijke door te gaan met hun normale activiteiten en nekoefeningen te doen om de nek opnieuw beweeglijk te maken, de spieren te versterken, nekstijfheid tegen te gaan en zo bij te dragen tot genezing. Studies wijzen uit dat oefeningen kunnen helpen. In theorie moet uw kinesist u kunnen vertellen welke oefeningen in uw geval het meest aangewezen zijn.

MOBILISATIES EN MANIPULATIES

Chiropractors, osteopaten en kinesisten gebruiken onder meer technieken uit de manuele theorie, waaronder manipulaties en mobilisatie. Een “manipulatie” is een korte en zeer snelle beweging die door de therapeut op een of meerdere gewrichten wordt toegepast. Onder invloed van die krachtige impuls wijken de gewrichtsvlakken bruusk uit elkaar. Vandaar heet typische krakende of knakkende geluid dat vaak te horen is (hetzelfde geluid hoort u wanneer uw vingers laat kraken. Chiropractors maar tevens osteopaten en sommige kinesisten gebruiken vertebrale manipulatie bij musculoskeletale aandoeningen en dus ook bij nekklachten. Mobilisaties zijn herhaalde, progressive en soepele bewegingen zonder impuls. Osteopaten , kinesisten en ook chiropractors maken er gebruik van . Of deze technieken efficiënt zijn om nekpijn te verlichten, blijft omstreden. Uit recente gegevens die men me heeft bezorgd, blijkt evenwel dat manipulaties en/of mobilisaties nuttig kunnen zijn bij nekpijn, op voorwaarde dat men ze combineert met nekoefeningen. In het verleden zijn enquêtes verricht bij patiënten die voor nekklachten behandeld werden door een chiropractor . Een meerderheid voelde zich geholpen. Idemdito degenen die een osteopaat bezochten. Een bevraging van bezoekers van de kinesitherapeuten wees uit dat de patiënten globaal gezien tevreden waren. De vertebrale manipulaties ( die met het krakende geluid) kunnen in theorie ernstige neveneffecten hebben. Maar dit zijn zeer zeldzaam.

TRACTIE

Tractie is en techniek die vooral door kinesisten wordt gebruikt. De therapeut oefent manuele tractie uit op de nekwervels of gebruikt een mechanisch systeem. Het gaat vooral om intermitterende tractie ( trekken-loslaten-trekken…), niet om continue tractie. Bij gebrek aan follow-up lange termijn weten we evenwel niet of een hoelang het eventuele weldadige effect aanhoudt. Er bestaat contradictie over.

ELEKTROTHERAPIE

Vooral kinesisten hanteren methodes die gebruik maken van elektrische stroom: spierstimulatie (zenuwen worden door de huid heen geprikkeld met behulp van elektrische stroom), gepulseerde of permanente elektromagnetische velden… Het nut van deze technieken om nekpijn te behandelen is twijfelachtig. Om daar zekerheid over te hebben, zijn er meer en betere studies nodig. Idem dito voor Low Intensity Laser Therapy (behandeling met een softlaser): een paar studies wijzen op een gunstige effect bij acute of chronische nekpijn, maar er zijn meer studies nodig.

WARMTE OF KOUDE

Thermotherapie (het therapeutische gebruik van warmte ) is een klassieke methode om nekpijn te bestrijden. Met name de kinesisten gebruiken diverse technieken ( infraroodlampen, warme paraffine, kompressen…),. Men kan ook proberen om de pijn te verlichten met “ crytherapie”( koudetherapie): soms gaat het om ijs dat in een doek is gewikkeld , soms om meer geavanceerde systemen, zoals het verstuiven van koolzuurgas. Gegevens die zwart op wit bewijzen in welke mate thermotherapie of crytherapie helpt bij nekpijn, zijn er volgens de publicaties in medische tijdschriften niet.

ACUPUNCTUUR

Volgens recente gegevens is acupunctuur nuttig bij chronische nekpijn, althans op korte termijn. Het is evenwel onduidelijk of het effect te danken is aan een specifieke, fysiologische werking van de acupunctuur dat wel of er gewoonweg sprake is van een krachtig placebo-effect ( in dat geval zou men hetzelfde resultaat boeken indien men de naalden om het even waar zou steken in plaats van op de klassieke acupunctuurpunten)

MASSAGE

Vaak raadt men massage aan voor whiplash patiënten. Sommige adviseren zelfs om “essentiële oliën” op basis van planten te gebruiken of zalven met menthol en kamfer. Sommige producten kunnen doordringen in het bloed en bij langdurige gebruik ongewenste effecten teweegbrengen. Zoals allergie. Massage op zich kan wellicht gaan kwaad. Het is helemaal niet zeker dat het genezingsproces er sneller door loopt. Het doet wel deugd.

RELAXATIE

Men vermoedt dat stress nekpijn in de hand werkt, omdat door stress de spieren kunnen verkrampen. Een methode die vaak wordt gebuikt , is “biofeedback”. Eerst draagt een patiënt een tijdlang een toestel dat de spierspanning meet. Een geluidssignaal of lampje geeft aan in welke mate de spieren samentrekken. Zo kan de patiënt controleren in hoeverre hij de relaxatietechniek correct toepast. Naarmate de patiënt bedrevener wordt, kan hij geleidelijk aan zonder het toestel. Maar het is niet bewezen dat deze techniek efficiënt is om nekpijn te bestrijden. Dit hoeft nog uiteraard te betekenen dat hij niet werkt: we weten het gewoon niet.

DE JUISTE HOUDING

Men gaat ervan uit dat een slechte houding aan de basis kan liggen van nekpijn. Vooral mensen die kantoorwerk doen, raadt men aan om te zorgen voor een voldoende werkvlak, zodat de nek niet voortdurend gebogen is. Ook wie achter een computerscherm zit, moet erop letten dat hij het hoofd mooie recht houdt. Er zijn zelfs speciale stoelen te koop die een optimale houding in het hand zouden werken en/of de spieren zouden versterken, wat dan weer nekklachten en rugklachten moet tegengaan. Niemand weet of dit alles echt helpt tegen nekpijn. Wat er ook van zij, het lijkt vanzelfsprekend dat de goede zithouding, met het hoofd op de juiste hoogte, beter is dan de slechte houding. Waarschijnlijk is het ook zinvol om geregeld een pauze in te lassen en wat te bewegen. Diverse studies linken bepaalde psychologische factoren aan een toegenomen risico op nekpijn: zeer veeleisend werk, geen vat op de eigen arbeidsomstandigheden, psychologische strubbelingen op kantoor…

GOED SLAPEN

Als het over nekpijn gaat, wijst men vaak met een beschuldigende vinger naar “slechte” hoofdkussens of zelfs “slechte” matrassen. Er zijn tal van speciale kussens te koop ( nekkussens, orthopedische kussens, ergonomische kussens…), die vaak worden voorgesteld als het wondermiddel tegen nekpijn. Sommige worden zelfs nadrukkelijk aanbevolen door gezondheidswerkers. Bekijken we de studies die een antwoord zouden moeten opleveren, dan moeten we evenwel vaststellen dat er geen betrouwbare gegevens zijn om uit te maken of dit allemaal klopt en of het al dan niet zinvol is om deze producten te kopen. Een hoofdkussens dat uw hoofd comfortabel ondersteunt, lijkt ons natuurlijk beter dan een kussen dat dit niet doet. Het ideale kussens kan er anders uitzien naargelang u op uw rug, buik of zij slaapt. Over de rol van de matras bij het opduiken of voorkomen van nekpijn, zijn er mindere gegevens dan over hoofdkussens. Advocaat Ward Van Loo deed na zijn oude nekkneuzing zijn aankoop , net zoals zijn whiplash-cliënten, bij de Blessur-o-Theek, Jan Van Rijswijcklaan Antwerpen.

OPVOEDING

Soms raadt men aan de patiënt “op te voeden”. Men leert dan meer over de anatomie van de nek, technieken om de pijn te verminderen, het verschil tussen slechte en goede houdingen, nuttige oefeningen, de rol van bepaalde psychologische factoren enz. in België bestaan er in ziekenhuizen en hospitalen rugscholen die het op deze manier aanpakken en waar ook patiënten met nekpijn welkom zijn. Advocaat Ward Van Loo hoort van zijn whiplash-cliënten al jarenlang niets dan lof over dr. Blanken ( Nottebohm Kliniek Antwerpen). Deze heeft een rugschool. Er bestaan nog andere rugscholen die vermeld worden in mijn expertise-vergaderingen. Ik verneem van mijn cliënten dat de cursussen worden gegeven door een multidisciplinair team: een specialist, een kinesist, een psycholoog, en ergotherapeut… Of de resultaten die deze scholen boeken met nekpatiënten de verwachtingen inlossen? Daarover lopen de meningen uiteen. Ik ben van mening dat men beter niet op eigen houtje naar een fitness center gaat. Bij dokter Blanken heb ik gezien hoe patiënten op dezelfde en betere fitnesstoestellen door medisch onderlegde personen worden begeleid en gecoacht. In dezelfde leuke sfeer als een fitnessroom.

Chirurgie : “zelden nodig” zeggen de experten en wetsdokters met wie ik veelvuldig heb vergaderd tijdens mijn verdedigingen van slachtoffers.

De meeste experten raden de ‘Bonati methode’ af. Het is een therapie door een Amerikaanse dokter die in een Antwerps hotel systematisch reclame komt maken voor zijn whiplash therapie in Florida. Ik werd als letselschade-advocaat uitgenodigd. Tot mijn verwondering bleek het veeleer een commerciële show van een Amerikaanse chirurg. Ik heb ter plaatse beslist niet te spreken. Tijdens de vragenronde maakten onze Belgische dokters solidair brandhout van zijn uiteenzetting. Dokter Bonati liet een aantal Nederlandse patiënten een getuigenis afleggen van hoe goed zij het in Florida bij dokter Bonati hadden gehad. Hun klachten waren volledig verdwenen. Het kwam erop neer dat een uitholling gebeurt van sommige delen van de nek.

Er worden in België meer behoudsgezinde operaties uitgevoerd. Ik sprak hierover met dr. Herregodts tijdens expertises. Alsook met dr. Brabants, gerechtsdeskundige, tijdens een congres voor RIZIV-accreditering. Ik dank hen voor het geduld om me als niet- medicus wegwijs te maken in de materie van whiplash heelkundige ingrepen.

Een heelkundige ingreep is zelden nodig. Soms stelt men een operatie voor wanneer een geknelde zenuw hinderlijke symptomen veroorzaakt die niet verdwijnen. Ook wanneer het ruggenmerg wordt samengedrukt , adviseert men soms een operatie, afhankelijk van de aard van de symptomen. Over de voor- en nadelen van chirurgie bij nekpijn zijn evenwel weinig betrouwbare gegevens voorhandelen. De zeldzame degelijke studies waarvoor de dokters thans beschikken, zijn niet bepaald bemoedigend. Uit een studie die het effect van chirurgie en niet-operatieve behandelingen vergeleek bij patiënten met radiculopathie ( beknelling van de zenuwwortels) kwam geen relevant verschil in het voordeel van chirurgie naar voren met betrekking tot de evolutie van de pijn in een tijdsbestek van één jaar. Een andere studie , die de patiënten volgde gedurende twee jaar, kwam tot dezelfde slotsom voor samendrukking van het ruggenmerg (myelopathie). In het licht van deze resultaten is het wellicht raadzaam om enige terughoudendheid aan de dag te leggen en enkel een operatie te overwegen als er geen andere oplossing is.

Tot zover mijn vrije interpretatie als niet-medicus. In de hoop de rechtzoekende iets te kunnen bijbrengen.

Letselschade: berekening vergoeding

Download hier ons Excel bestand om vergoedingen te berekenen.

 

WHIPLASH: wetenswaardigheden inzake schadevergoeding

Auteur: Advocaat Karen Peeters –

Nekkneuzingen worden dikwijls onvoldoende vergoed door verzekeringsmaatschappijen en Justitie. Sinds vele jaren verdedigt Advocaat Ward Van Loo slachtoffers van arbeidsongevallen, verkeersongevallen… Ward Van Loo wordt gevraagd als gastspreker op medische congressen over medisch recht en whiplash. Hij is gastspreker voor zelfhulpgroepen van whiplash. Onder andere voor ‘ Justitia Pro Dolore ‘ . Hij is gastspreker voor beroepsverenigingen van therapeuten die voor RIZIV-bijscholingen cursussen organiseren.

LAAT U OP EEN EXPERTISE DOOR EEN SPECIALIST BIJSTAAN

Ward Van Loo heeft in 1980 aan de universiteit Antwerpen het vak “gerechtelijke geneeskunde” gestudeerd. Hij is een adept van Prof. Dr. Hänsch. Dokter Hänsch heeft als gerechtsdokter zijn student destijds ingeleid in de bijzondere wereld van gerechtelijke expertises. In gerechtelijke dossiers hebben deze Professor en de advocaat elkaars ervaring gewisseld. Zij hebben samen moeten reizen voor buitenlandse expertises. Advocaat Ward Van Loo studeerde in 2000 in de faculteit geneeskunde Universiteit Antwerpen voor het vak “juridische aspecten van de medische expertise” (Professor Laenens). Dit met de bedoeling met kennis van zaken op te treden in gerechtelijke expertises. Hij volgde het vak “verzekeringsgeneeskunde” als vrij student in de faculteit geneeskunde. Ward Van Loo heeft met vrucht de cursus “medische terminologie en evaluatie menselijke schade” gevolgd in de UA faculteit rechten.

Advocaat Ward Van Loo verdedigt het slachtoffer in expertisevergaderingen bij gerechtsdeskundigen en wetsdokters. Behalve tijdens het onderzoek aan het lichaam (waar hij even niet wordt toegelaten), neemt Ward Van Loo actief deel aan discussies in tegensprekelijke expertises. Er wordt in expertisevergaderingen voor invaliden en gehandicapten gedebatteerd over ja dan neen toepasbaarheid van de indicatieve tabellen, percentages invaliditeit, graad van zelfredzaamheid, noodzakelijke hulp van derden, verlies economische waarde op de arbeidsmarkt (concurrentieverlies, aangepast werk), datum verplichte werkhervatting, enz.

IS BIJSTAND DOOR EEN ADVOCAAT IN DE MEDISCHE EXPERTISE DAN NIET VERBODEN ?

De wet maakt het mogelijk dat de advocaat het slachtoffer verdedigt in expertises, voor het juridische en economisch gedeelte. Een gerechtelijke expertise gebeurt in beginsel ‘tegensprekelijk’. Onrechtmatig trachten sommige deskundigen van verzekeringsmaatschappijen de actieve deelname van de advocaat te dwarsbomen. Sommige expertise-artsen willen als vaste medisch adviseur van een verzekeringsmaatschappij de vergadering sturen tijdens de ondervragingen van het slachtoffer. Bepaalde artsen willen in hun routine van tientallen dossiers per dag geen verandering van ritme en willen vooral geen of weinig tegenspraak. Andere experten zien de advocaten wel graag deelnemen aan de expertisevergaderingen. Hun administratieve belasting vermindert als de letselschade-advocaten een volledig gekopieerd medisch dossier kunnen voorleggen. Met chronologisch gerangschikte medische attesten en overzichten van zorgenverstrekkingen. Het administratief werk van de gerechtsdexpert wordt zo verlicht. Minder vergaderingen zijn nodig. Op de installatievergadering is de samenstelling van de dossiers voor de gerechtsdeskundige sneller gemaakt dan zonder voorbereidingen door de letselschade-advocaat. Zo bvb. door het nauwkeurig oplijsten in chronologische volgorde van relevante documenten.

EXPERTEN BEGROTEN ‘ECONOMISCHE’ SCHADE. IS DAT NORMAAL WERK VOOR EEN WETSDOKTER ?

De vermindering van de concurrentiepositie wordt door de gerechtsdeskundigen berekend. Terwijl het een onderwerp is dat het medische overstijgt. De rechtbanken voorzien in de zending van de deskundige dat hij moet beslissen wat de weerslag is in het beroep en de toekomstige beroepsuitoefening. Diensten van slachtofferhulp hebben zich al vaak afgevraagd of het niet beter is zulke beoordeling over te laten aan arbeids – psychologen of ergologen. Invaliditeit en arbeidsongeschiktheid worden vaak verward. Soms wordt onjuist een zelfde percentage aangenomen terwijl het twee aparte verliesposten zijn. Sommige deskundigen zijn willekeurig in het beschrijven van blijvende werkonbekwaamheid. Vandaar het nut om een advocaat bijstand te laten verlenen. De advocaat kan ook nuttige documentatie voor de gerechtsexpert voorleggen, zodat het slachtoffer goed uitgerust is om een dossier samen te stellen. Advocaat Van Loo heeft zich toegelegd op de berekening van economische schade. Hij is onderlegd in economische waardebepalingen. Advocaat Ward Van Loo is docent bedrijfsbeheer en economie geweest. Met die kennis worden gerechtsdeskundigen gemotiveerde standpunten overhandigd. De gerechtsdeskundigen moeten de opmerkingen over economische waardevermindering beantwoorden. Het rapport voor de rechtbank bevat dan die antwoorden, hetwelk de aaanzet vormt voor een later pleidooi van de advocaat. Dit alles in de betrachting een zo goed mogelijk vonnis voor het slachtoffer te bekomen. Dienst Slachtofferhulp langs haar kant wijst ook de schadelijders erop om goed het onderscheid te maken tussen blijvende werkonbekwaamheid (BWO) en invaliditeit (BI). Het slachtoffer moet Dienst Slachtofferhulp goed informeren over het beroepsverleden, want de aantasting van de concurrentiepositie op de arbeidsmarkt moet toegelicht worden bij de samenstelling van haar dossier. Idem voor de diensten Bemiddeling in Strafzaken van FOD Justitie.

Blijvende werkonbekwaamheid kan gelinkt zijn aan een depressie wegens onverwerkte pijnen.

WAAROM VERDEDIGT ADVOCAAT VAN LOO ZIJN CLIENT IN EXPERTISE -VERGADERINGEN ? “HIJ IS TOCH GEEN DOKTER” WORDT VAAK GEHOORD.

Inderdaad is hij geen arts maar hij heeft inzicht in de materie van klachten en hun oorzaken. Hij weet wat zijn cliënten ondervinden en heeft er vaak over gehoord in de expertisevergaderingen. Het is na meer dan dertig jaar praktijk als advocaat opvallend hoe gelijkluidend het verhaal van elk van die slachtoffers is. Systematisch worden dezelfde nekklachten beschreven door kinderen, mannen en vrouwen, van alle rangen en standen, ongeacht hun leeftijd. Terwijl bepaalde dokters die voor verzekeringsmaatschappijen werken sommige klachten miskennen. Er zijn kasten vol geschreven over de psychische gevolgen van de pijnen door ongevallen. Dit is bevestigd door psychiaters die door de rechtbanken worden aangesteld als gerechtsdeskundige om verslag uit te brengen. Zij hebben bevestigd dat de graad van invaliditeit verhoogt wegens de emotionele gevolgen en depressie wegens pijnen.

Advocaat Van Loo heeft zich verdiept in de medische literatuur over nekklachten. Hij heeft ondertussen een bibliotheek van uitspraken van rechtbanken en hoven opgebouwd ten behoeve van zijn cliënten en alle rechtzoekenden. Deze databank wordt gratis ter beschikking gesteld voor belanghebbenden. Ook derden met wie geen samenwerking bestaat zoals Diensten Slachtofferhulp, artsen, studenten. Teksten worden electronisch gezonden aan goedmenende geïnteresseerden. Zo kan rechtspraak van het hof van cassatie worden medegedeeld. Alsmede anonieme voorbeelden van gunstige motiveringen in vonnissen van politierechtbanken – correctionele rechtbanken. Idem recente arresten van een hof van beroep.

Waarom heeft Ward Van Loo hiervan één van zijn voorkeursmateries gemaakt ? Het ligt gevoelig. Het is een beetje een roeping. Sinds zijn jeugd werd hij geconfronteerd met meerdere slachtoffers van whiplash . Dikwijls zijn er onrechtvaardige toestanden die financieel moeten worden rechtgetrokken. Hij doet dit soms gratis voor specifieke hulpbehoevenden.

De vergoedingsvoorstellen door verzekeringsmaatschappijen en de overheid waren vroeger soms onrechtvaardig laag. Vroeger hebben de ziekenfondsen zelfs zero percentage invaliditeit willen toekennen aan slachtoffers omdat zij op hun radiologie-uitslagen geen letsels konden aantonen. Inderdaad is pijn vaak op een foto niet te zien! Hoe kan het anders. Net zoals een vrouw die gaat bevallen pijn heeft maar op met een radiologie-dossier kan je dat niet aantonen.

Pijnklinieken behandelen duizenden patiënten waarvoor op medische beeldvorming ( radiologie) niks is te bespeuren. In de expertise verslagen van sommige verzekeringsdokters is dikwijls te lezen: geen objectief teken van een lestel, dus is er geen pijn… Een percentage invaliditeit wordt dan afgewezen. Dit leidt vaak tot lange debatten waarin gerechtsdeskundigen toch percentages invaliditeit toekennen in hun besluiten. In strijd met het eerder advies van de verzekeringsmaatschappij voor wie hun raadsdokter nul procent had voorzien. De rechtbanken volgen meestal de besluiten van de gerechtsdeskundige.

WAT MET DE FAMEUZE ‘VOORAFBESTAANDE TOESTAND’ ?

Sommige dokters van verzekeringsmaatschappijen willen afsluiten op nul procent. Zij motiveren dat met de stelling dat het slachtoffer volgens de RX-en artrose op nekwervels vertonen. Of osteofieten. Er is dus de zogenaamde voorafbestaande toestand. Die bepaalde experten schrijven er dan niet bij dat een groot percentage van de Belgen artrose heeft zonder het vooraf te hebben geweten, zonder pijn. Dus normaal in ons klimaat…

In arbeidsrecht is het occasionele rechtspraak geworden dat het gevoeliger worden van een voorafbestaande toestand wel moet worden vergoed. Met andere woorden de sensibilisering van een voorafbestaande toestand sluit de vergoeding niet uit. Zelfs de lichtste sensibilisering is – volgens wisselende rechtspraak – voldoende om een volledige vergoeding toe te kennen volgens de officiële schaal voor schatting van invaliditeit (OBSI).

Bepaalde verzekeringspolissen voorzien dat een privaat ongeval moet worden vergoed zoals voorzien in de Wet Arbeidsongevallen.

IS ER EVOLUTIE IN DE VONNISSEN VAN RECHTBANKEN ?

Er is precedentenrechtspraak ontstaan die systematisch door Justitie en advocaten wordt ingeroepen in conclusies en pleidooien. Ondertussen is het meer aanvaard dat advocaten expertises bijwonen. In minnelijke medische expertises gebeurt dat minder vaak. De diensten voor slachtofferhulp zijn gedocumenteerd inzake bijstand door de advocaten in expertises. In de rechtsleer (zie KLUWER / Story Scentia / Ced Samson) zijn hierover commentaren te vinden.

EXPERTISEVERSLAGEN ZIJN SOMS ONDUIDELIJK VOOR DE GEWONE LEEK

Er bestaan publicaties om juristen en leken uit te leggen wat medische termen in expertiserapporten betekenen. Een aantal experten houdt onvoldoende rekening met de beperkte talenkennis. Het vakjargon is onbegrijpelijk, soms ook voor de rechtbanken. Een besluit van tien regels kan wel verstaanbaar zijn maar de twintig voorafgaande bladzijden betreffen een medisch verhaal dat wordt uitgelegd in woorden waarvoor geen synoniemen voorhanden zijn. Geen wonder dat de vonnissen soms geen genoegdoening geven voor het slachtoffer. Justitie is ook mensenwerk, kampt met tijd en een beperkt budget. Wij kunnen u het handboek ‘ Medische Terminologie voor Juristen’ aanbevelen. U kunt dit bestellen bij boekhandel Story Scientia  of openbare gemeentelijke bibliotheken kunnen het centraal opvragen voor u.

Voor uitleg over een expertiseverslag kan u bij ons kantoor terecht of bij diensten slachtofferhulp.

WIE BENOEMT DE EXPERTEN ?

Er berusten bij de rechtbanken lijsten volgens voorkeursmaterie en gemeente. Bij het maken van een vonnis wordt er een expert uitgekozen.

U KIEST ZELF UW RAADSDOKTER

Het is niet eenvoudig voor sommige slachtoffers om een raadsdokter te vinden. Het slachtoffer moet zelf iemand aanduiden. De verdedigende arts werkt volledig onafhankelijk van de advocaat. De advocaat geeft geen opdrachten aan de raadsdokter.

Auteur: advocaat Karen Peeters

 

Letselschade & expertise. Is expertise bindend?

In onze ‘ Helpdesk Recht ‘ vinden we regelmatig vragen van slachtoffers of beklaagden (daders) rond de herziening van een expertiserapport.
 
Voorbeeld: een slachtoffer pleit voor de Rechtbank dat het rapport van de door de Rechtbank aangestelde gerechtsexpert, niet moet worden gevolgd. Er wordt bijvoorbeeld 2 % invaliditeit toegekend voor nekklachten zonder objectief bewijs. De Rechtbank kan beslissen tot aanstelling van een college van deskundigen om de zaak te herzien. De experten zullen de whiplash opnieuw onderzoeken en besluiten tot invaliditeit of blijvende arbeidsongeschiktheid.
 
Voor juristen die deze materie behandelen, alsmede dokters die slachtoffers bijstaan, geven we hierbij enkele principes weer.
 
Als er geen eensgezindheid van de advocaten bestaat, om een andere gerechtsdeskundige of een college van experten aan te duiden, zal de Rechtbank rekening houden met de volgende principes.
 
De wet voorziet 3 mogelijkheden:
A.        wraking, art. 966  Ger.W.;
B.         vervanging, art.977  Ger.W.;
C.        een aanvullend onderzoek, art.  987  Ger.W.
 
A. Wraking
 
Overeenkomstig art.966 Ger.W., kunnen deskundigen worden gewroken zoals voorzien in de regels vervat in artikelen 828-837 Ger.W.
 
De wettelijke gronden tot wraking dienen, met betrekking tot gerechtsdeskundigen, te worden uitgebreid tot onbekwaamheid en partijdigheid ( Beslagrechter Antwerpen, 7 dec.1988, R.W.,1988-1989, 1067 + noot Stefaan Raes, Wraking en vervanging van een gerechtelijke deskundige ).
 
Om een deskundige te wraken bestaat een geëigende procedure, voorgeschreven door art. 835 Ger.W. en volgende.
 
B. Vervanging
 
Eénmaal het deskundigenverslag is beëindigd, bestaat er geen aanleiding meer tot vervanging van de deskundige.
 
Wel zal desnoods een nieuw deskundigenonderzoek kunnen worden bevolen (Patricia VANLERSBERGHE, De beslissing tot aanstelling van een deskundige, in Deskundigenonderzoek in Privaatrechterlijke Geschillen, referatenbundel, Studiedag 16.10.1999 – VUB, Intersentia, p.35, nr.50 + daar geciteerde rechtspraak).
 
 
C. De wet schrijft voor dat een nieuw deskundigenonderzoek kan bevolen worden:
 
“indien de rechter in het verslag niet voldoende opheldering vindt, kan hij een aanvullend onderzoek door dezelfde deskundigen ofwel een nieuw onderzoek door andere deskundigen bevelen”.(art.987 Ger.W.)
 
“Wanneer een partij een college wil zien aanstellen, met een volledige nieuwe opdracht, dan komt deze vraag in werkelijkheid op hetzelfde neer als de vraag om vervanging van de gerechtsdeskundige tijdens de expertiseprocedure” (André CLOQUET, Deskundigenonderzoek, APR.1988, p.145 nr. 428).
Omdat in wezen om een zelfde maatregel gevraagd wordt als bij vervanging, dienen in casu de wettelijke voorwaarden voor vervanging naar analogie te worden toegepast.
 
De vervanging van een deskundige – buiten de wraking – dient te gebeuren op grond van art.977 Ger.W., “telkens wanneer er reden is om deskundigen te vervangen”.
 
“Men heeft geen tekst gesteld die de gevallen vermeldt waarin de deskundige kan vervangen worden. De bepaling van art. 977 Ger.W. volstaat. De redenen tot vervanging van de deskundige zijn talrijk: ziekte,overlijden, belet, onervarenheid die door alle partijen wordt geconstateerd”. (verslag van Reepinghen, Parl.St. Senaat, 1963 – 1964, nr.60,p.231 – aangehaald in voormelde noot).
 
De rechtsleer voegt daar aan toe:
–  onregelmatigheid van het neergelegd verslag;
–  onbekwaamheid van de eerste deskundige;
–  omdat opmerkingen van zeer bekwame tegenexperten twijfel laten over de juistheid van het eerste verslag.
 
“ Het volstaat natuurlijk niet dat het verslag van de gerechtelijke deskundige het voorwerp is van kritiek, opdat de rechter zijn vertrouwen zou verliezen in de deskundige die hij aanstelde. Doch de aard van de kritiek en het aanzien en de bekwaamheid van de tegenexpert kunnen de rechter ertoe bewegen de tegenstrijdige standpunten van deze vakmensen nader te laten onderzoeken” ( André CLOQUET, Deskundigenonderzoek, APR. 1988, p.145 – 146 nr. 429 – 431
 
                                          *             *               *
 
Indien het slachtoffer van het ongeval meent dat een expertise onaanvaardbaar is, dan wordt best raad ingewonnen bij een advocaat, specialist in de materie letselschade. 
 
In beginsel is de expertise tegensprekelijk. Sommige deskundigen passen nog het oude principe toe dat in strafzaken met burgerlijke belangen niet alle betrokkenen de expertise mogen bijwonen. Het Hof van Cassatie heeft op 08 februari 2000 anders beslist.(R.W. 2000 – 2001, 238).
 
“Wanneer in strafzaken een door een vonnisgerecht bevolen deskundigenonderzoek uitsluitend burgerlijke belangen betreft, zijn de regels voorzien door art.962 Ger.W. en volgende toepasselijk”. De auteur bedoelt hier dat niet het strafwetboek maar het privaatrechtelijk regime van het Ger.W van toepassing is. Dit verleent meer waarborgen aan het slachtoffer en de dader om op tegensprekelijke manier in de expertise te worden betrokken. Het is aangewezen de advocaat de expertise te laten bijwonen, behalve het geneeskundig onderzoek.
 
“De argumenten die in het verleden werden aangevoerd om de toepassing van de bepalingen van het Ger. W. af te wijzen, kunnen niet langer beschouwd worden als rechtsbeginselen in de zin van art.2 Ger.W. …
De rechtsbeginselen die … de toepassing van het Ger.W. uitsloten, kunnen hier dan ook niet meer gelden”.
 
 
 
Zie hierover: P. DUINSLAGER, Het probleem van het contradictoire karakter van het deskundigenonderzoek in strafzaken, R.W., 2000 – 2001, 231.
 
Voorbeelden:
 
In rechtspraktijk komen dergelijke problemen vooral voor in zaken van seksuele schade. Sommige deskundigen gaan uit schroom bepaalde vragen uit de weg. Alhoewel de expert verplicht is om te antwoorden op “nuttige vragen”, zijn bepaalde deskundigen niet geneigd om problemen te behandelen. Het slachtoffer kan klagen over een gebrek aan libido, gemis aan seksuele prestaties, geen orgasme. Vooral de experten van de “ancienne école” verschuilen zich achter de afwezigheid van voldoende medisch documentatie in dergelijke materie. Inderdaad is er weinig literatuur over gebrek aan orgasme ten gevolge van een trauma. Het is moeilijk om desbetreffende schade te vertalen in percentages. Hier ligt dan nog een grote weg open voor publicisten in medico-legale vraagstukken.
 
Hetzelfde kan worden gezegd in zake vermindering van huwelijkskansen. Tegenwoordig kan het woord seks, lust, het onderwerp lustbeleving, erectie probleem, impotentie, libido een element van schade betekenen. ‘Niet meer kunnen’ is een element van verlies van lichamelijke integriteit. Impotentie, angst voor seksuele prestatie, zijn onderwerpen die gerechtsexperten vaak uit de weg gaan.
 
Opgesteld op basis van geciteerde rechtsleer, congresteksten, syllabi seminaries, cursus gerechtelijke geneeskunde, syllabus voor mijn studenten. In datum van  03.01.2005.
Advocatenkantoor Ward Van Loo

Welke schade kan bij overlijden worden vergoed, als iemand anders schuld heeft?

Het kan ook gebeuren dat iemand door de schuld van een ander komt te overlijden. Dan is er sprake van overlijdensschade. In de wet is daarover bepaald dat nabestaanden alleen de begrafeniskosten en gederfd levensonderhoud vergoed kunnen krijgen. Dat is dus beperkter dan bij letselschade.

Nabestaanden kunnen alleen vergoed krijgen:
– de begrafeniskosten;
– de kosten van levensonderhoud (indien ze economisch afhankelijk waren van de overledene);
– vergoeding van huishoudelijke hulp (indien de overledene deze werkzaamheden verrichtte).

Vooralsnog kunnen nabestaanden verder niets vorderen, ook geen smartengeld voor hun verdriet omdat ze een naaste hebben verloren. Alleen als ze toeschouwer zijn van een ongeluk waarbij hun naaste is omgekomen en daardoor een psychiatrisch ziektebeeld hebben opgelopen (meestal PTSS, post-traumatisch stress-syndroom) kunnen ze smartengeld vorderen.

Overigens is er een wet in voorbereiding die de nabestaanden de mogelijkheid geeft om een vast bedrag aan smartengeld vergoed te krijgen.

Wat is letselschade?

Door een ongeval, medische fout of misdrijf kan iemand letsel oplopen. Persoonlijk leed en letsel heeft voor iedereen grote gevolgen. Het belangrijkste is natuurlijk dat het slachtoffer weer geneest. Maar vaak is er ook financiele schade. Het slachtoffer komt voor moeilijke vragen te staan over de aansprakelijkheid, de schade en hoe hij vergoeding kan krijgen.

Bij de informatie op deze website gaan we uit van de situatie dat een ander (mogelijk) aansprakelijk is voor de letselschade van het slachtoffer. Of iemand anders al dan niet aansprakelijk is, kan alleen uw letselschade-advocaat beoordelen.

Kan ik schadevergoeding vorderen als ik slachtoffer ben van geweld?

Een slachtoffer van geweld of sexueel misbruik kan op verschillende manieren een schadevergoeding krijgen.

Allereerst kan hij zich voegen als benadeelde partij in het strafproces. Dat betekent dat het slachtoffer een schadevergoeding kan vragen aan de strafrechter. Indien deze wordt toegekend kan het Openbaar Ministerie voor incasso bij de dader zorgdragen.

Daarnaast kan hij proberen om de dader met succes aansprakelijk te stellen. Maar lang niet altijd heeft de dader voldoende geld om een schadevergoeding te betalen. In sommige gevallen vergoedt de aansprakelijkheidsverzekeraar van de dader dan de schade. Dat is echter lang niet altijd het geval.

Als het slachtoffer geen schadevergoeding kan krijgen van de dader of diens verzekeraar, dan kan hij nog een beroep doen op het Schadefonds geweldsmisdrijven. Wel is het van belang om daar niet te lang mee te wachten. Dat moet namelijk binnen 3 jaar na het misdrijf of binnen 6 maanden na de aangifte bij de politie.

Medische expertise bij lichamelijke schade. Hoe gebeurt het en wat is van belang?

Indien men het slachtoffer wordt van lichamelijke schade is het zeer belangrijk dat men tot een vaststelling komt op het vlak vande werkelijk geleden schade. Dit belang situeert zich vooral op het vlak van de latere bewijsvoering, die ten laste valt van het slachtoffer, en het eventueel verkrijgen van een schadevergoeding. Indien er geen vaststelling gebeurt loopt men het risico om zijn rechten op schadevergoeding geheel of gedeeltelijk te verliezen.

Het slachtoffer zal het initiatief moeten nemen om tot schadevaststelling te komen, al dan niet met medewerking van de tegenpartij. Indien de partijen tot een akkoord kunnen komen kan men overgaan tot een zogenaamde minnelijke schadevaststelling. Indien dit echter niet het geval blijkt te zijn zal men zijn toevlucht dienen te nemen tot een gerechtelijke expertise. Dit wil zeggen dat de rechter geen (medisch) deskundige kan aanstellen om vaststellingen te doen of een technisch advies te geven. Om het beoogde doel te bereiken spreekt het vanzelf dat dergelijke maatregel zo spoedig mogelijk dient te gebeuren.

Bij heel deze problematiek dient men er steeds rekening mee te houden dat de belangen van partijen tegenstrijdig zijn. Het slachtoffer wenst een zo ruim mogelijke vergoeding te krijgen, terwijl de tegenpartij steeds zal trachten de schade te minimaliseren.

Indicatieve tabellen letselschade

Het volledige document (22 pagina’s) kan u downloaden in pdf formaat:
Download indicatieve tabellen letselschade

Versie 2008 (inmiddels de vijfde versie)
NJW 189 van 22/10 2008, 711 en T. Pol. sept. 2008, 3, 121