Archive for Strafrecht

U bent veroordeeld: de terminologie

Kopie van de beslissing bekomt u op de griffie van de rechtbank die uitspraak deed.

1. Opschorting van uitspraak : schuld is bewezen maar u krijgt, daar waar de wet het toelaat, geen geldboete of gevangenis. Opschorting is mogelijk als u nog geen veroordeling opliep tot criminele straf of een correctionele hoofdgevangenisstraf van meer dan 2 maanden. Tevens mag het feit niet van die aard zijn dat het moet bestraft worden met een hoofdstraf van meer dan vijf jaar correctionele of zwaardere straf. De uitspraak van opschorting wordt niet vermeld in het strafregister.

2. Uitstel van tenuitvoerlegging van de straffen : de rechtbank die u schuldig verklaarde, besliste om de uitgesproken straf niet uit te voeren. Tijdens de proeftermijn mag u geen feiten plegen waarop een veroordeling staat van meer dan twee maanden zonder uitstel. Om uitstel te krijgen mag u geen veroordeling oplopen tot een criminele straf of een hoofdgevangenisstraf van meer dan 12 maanden. De gevangenisstraf waarvoor u nu veroordeeld bent, mag niet meer dan vijf jaar bedragen.

3. Probatie : de feiten zijn bewezen en de rechtbank besliste geen gevangenis of geldboete op te leggen als u bepaalde voorwaarden tijdens de proeftermijn naleeft (probatieopschorting) ofwel dat u de opgelegde straf niet moet uitvoeren bij naleving van bepaalde voorwaarden tijdens de proeftermijn (probatieuitstel). In beide gevallen bedraagt de proeftermijn minimum 1 maand en maximum 5 jaar.

4. Geldboete : de som die u aan de Staat moet betalen. In de meeste gevallen te vermenigvuldigen met 200 (opcentiemen). Kan u de boete niet onmiddellijk betalen, vraag zo vlug mogelijk een met reden bekleed uitstel van betaling aan de ontvanger van geldboeten

5. Vervangende gevangenisstraf: de uitspraak waarbij u tot een boete is veroordeeld, bepaalt dat u verplicht wordt een vervangende gevangenisstraf te ondergaan bij niet-betaling van de geldboete.

6. Hoofdgevangenisstraf : is vrijheidsberoving. Bij ernstige redenen kan u de procureur des Konings verzoeken uw straf naar een latere datum te verschuiven. Beperkte hechtenis : overdag werken en ’s nachts in de gevangenis. Die geldt voor straffen lager dan 6 maanden. Eén nacht is één dag. Weekendarrest : gevangenis van vrijdag- of zaterdagavond tot maandagmorgen. Geldt voor straffen van ten hoogste 1 maand. Een weekend telt voor 2 of 3 dagen.

7. Rijverbod : gaat in op de 5de dag nadat de procureur des Konings u op de hoogte brengt. Bij lichamelijke ongeschiktheid gaat de uitspraak onmiddellijk in; bij verstek is het bij betekening van de uitspraak. Teruggave van het rijbewijs gebeurt door de griffie waar u het hebt afgegeven. Het is ook mogelijk dat u moet slagen in theoretische en/of praktische proeven en het ondergaan van medische en/of psychologische onderzoeken. Bij rijverbod wegens lichamelijke ongeschiktheid kan u na twee jaar vragen dit verbod op te heffen.

8. Hoger beroep Kan u aantekenen binnen de 15 dagen na betekening van het vonnis tegen het vonnis in zijn geheel of enkel tegen de veroordeling op strafgebied of tegen de veroordeling tot het betalen van schadevergoeding aan het slachtoffer.

9. Verzet Kan u aantekenen als u bij verstek bent veroordeeld.

Slachtoffer van een misdrijf

Na uw klacht en proces-verbaal verschijnt de persoon verdacht van een misdrijf voor de politie- of correctionele rechtbank. U dient op voorhand te worden verwittigd van de datum van de zitting wat u de kans biedt schadevergoeding te vragen.

Bewijs van schade

U moet bestaan en omvang kunnen bewijzen. Bij materiële schade moet u alle bewijsstukken samenbrengen (o.a. attesten van dokters, bevindingen van deskundigen, allerlei facturen en rekeningen, attesten werkgever bij loonverlies). Bij morele schade moet u van alle bewijsstukken zoveel kopieën maken als er beklaagden zijn en deze overhandigen op de zitting.

Advocaat

Een advocaat kan heel nuttig zijn en onmisbaar bij ingewikkelde dossiers. Contacteer hem zo vlug mogelijk zodat hij het dossier kan voorbereiden. Honoraria moet u zelf betalen; u kan ze niet terugvorderen van de personen die schadevergoeding moeten betalen. Sommige verzekeringspolissen voorzien in rechtsbijstandsverzekering. Ingeval u de honoraria niet kan betalen, kan u een beroep doen op een pro deo advocaat. (zie artikel Snelrecht)

Burgerlijke Partij

Als u zich burgerlijke stelt, meld u de rechtbank dat beklaagde u nadeel berokkende en vraagt hiervoor schadevergoeding. Als de naam van de beklaagde wordt afgeroepen, overhandigt u uw schadedossier met alle bewijsstukken aan de voorzitter. Afschrift van het dossier bezorgt u aan de advocaat van beklaagde aan wie u schadevergoeding vraagt. De voorzitter zegt hierop ‘Ik verleen u akte van uw vraag om schadevergoeding’. U is nu burgerlijke partij. De voorzitter doet uitspraak van het vonnis op een latere datum.

Hoger Beroep

De burgerlijke partij kan binnen de 15 dagen hoger beroep aantekenen bij afwijzing schadevergoeding of als u het bedrag ontoereikend acht. Hoger beroep is niet mogelijk als u denkt dat beschuldigde niet streng werd gestraft. Kreeg u niet de gelegenheid om u burgerlijke partij te stellen, wend u dan tot een advocaat. Ook de veroordeelde kan in hoger beroep gaan omdat hij zich onschuldig beschouwt, de straf te zwaar vindt en de bedragen te hoog uitvallen. Hij moet zich wenden tot de griffie van de rechtbank.

Snelrecht

De wet van 11 juli 1994 voerde het snelrecht in. U kan als verdachte op het moment van uw invrijheidsstelling aan het einde van 24 uur voorarrest, onmiddellijk worden opgeroepen om te verschijnen voor de politierecht- of correctionele rechtbank.

Dossier

U kan dit inkijken op de griffie. Neemt u een advocaat, dan kan deze uw dossier inzien. Is het onvolledig, onmiddellijk schrijven naar de procureur des Konings of de arbeidsauditeur. Vermeld dossiernummer en tekorten in het onderzoek.

Advocaat

U bent niet verplicht een raadsheer te nemen maar bijstand kan heel nuttig zijn. U heeft de vrije keuze. Kunt u de honoraria niet betalen, dan kan u beroep doen op een pro deo advocaat. U moet wel een bewijs van onvermogen vragen bij de politiecommissaris of de burgemeester van uw gemeente. Op dit document moet de ontvanger van belastingen nog het bedrag van uw inkomsten vermelden. Dit ingevulde bewijs van onvermogen maakt u over aan het bureau voor consultatie en verdediging dat een pro deo advocaat aanstelt.

Getuigen

Benevens het openbaar ministerie kan u zelf ook getuigen oproepen. U schrijft naar het openbaar ministerie om uw getuigen op te roepen. Weigert deze instantie, dan kan u een op eigen kosten een gerechtsdeurwaarder inschakelen om uw getuigen op te roepen.

Rechtzitting

Wees tijdig aanwezig in bezit van dagvaardig en identiteitsbewijs en meld u bij de zittingsdeurwaarder. Is uw advocaat verhinderd, verzoek de voorzitter om uw zaak uit te stellen. Is u zelf in de onmogelijkheid te verschijnen, verwittig onmiddellijk de voorzitter van de rechtbank of het openbaar ministerie. In de politierechtbank mag u zich laten vertegenwoordigen door uw advocaat. U moet er zelf bij zijn bij opzettelijke doding, vluchtmisdrijf na een ongeval met slagen of verwondingen aan andere personen en het veroorzaken van een ongeval in dronken toestand met slagen en verwondingen aan andere personen. Voor de correctionele rechtbank moet u zelf verschijnen. Over uitzonderingen kan uw advocaat u inlichten.

Uitspraak

Valt direct na de zitting. Kan u zich hiermee niet akkoord verklaren, beroep aantekenen. Het kan ook dat de rechter de uitspraak op een latere datum bekend maakt.

Stalking. Strafbaarstelling van een veel voorkomend fenomeen

Door de wet van 30 oktober 1998 werd een nieuw artikle 442 bis in ons Strafwetboek ingevoerd dat in de strafbaarstelling voorziet van stalking. Deze wetgeving is voornamelijk tot stand gekomen door de maatschappelijke aandacht en afkeuring voor dit fenomeen dat voorheen moeilijk kon bestraft worden.

Wat dient men te verstaan onder deze term? Het misdrijf bestaat uit het belagen van een bepaalde persoon waardoor diens rust ernstig verstoord wordt. Het begrip “belagen” wordt echter niet gedefinieerd door de wetgever en het zal dus de taak van de rechter zijn om hieraan een concrete betekenis te geven.

Om van stalking te kunnen spreken is het wel vereist dat de dader wist of had moeten weten dat hij door zijn gedrag de rust van de belaagde persoon ernstig zou verstoren.

Stalking is een zogenaamd ‘klachtmisdrijf’ en dit houdt met andere woorden in dat de dader enkel kan vervolgd worden indien het slachtoffer een klacht neerlegt.

Wis zich schuldig maakt aan stalking, wordt gestraft met een gevangenisstraf van vijftien dagen tot twee jaar en met een geldboete of met em van die straffen alleen.

U bent getuige

U wordt opgeroepen om te getuigen in een strafzaak. De oproepingsbrief vermeldt waar en wanneer u zich moet aanmelden. Hierna vindt u enige informatie over wat de rechtbank van u verwacht. Deze informatie is een weerslag van een brochure van het Ministerie van Justitie.

Belang:

Wanneer een strafzaak voor het gerecht komt, onderzoekt de rechter de zaak, vooraleer zich over de schuld van de beschuldigde uit te spreken. Daartoe hoort hij ook de personen die getuige waren van de feiten. Uw rol is dus van zeer groot belang.

Verplichting om te verschijnen:

Wanneer u een gewone opreoepingsbrief krijgt om te verschijnen als getuige, veronderstelt de rechtbank dat u hierop ingaat.

Wanneer u een dagvaarding ontvangt om te getuigen, bent u verplicth hierop in te gaan.

De wet bepaalt dat er straffen kunnen uitgesproken worden tegen getuigen die weigeren mee te werken. Wanneer het u onmogelijk is te getuigen, moet u onmiddellijk de voorzitter van de rechtbank en/of het openbaar ministerie(procureur des Konings) hierover inlichten.

Zitting van de rechtbank

Vergeet niet uw oproepingsbrief en uw identiteitskaart mee te brengen.
Bij de ingang van het gerechtsgebouw kan u aan de deurwachter of bode vragen waar zich de kamer van de rechtbank waarvoor u moet verschijnen bevindt.
In de zittingszaal meldt u zich aan bij een zittingsdeurwaarder.Hij draagt geen uniform en bevindt zich gewoonlijk ter hoogte van de eerste rij banken.
Wanneer de rechter beslist de zaak te behandelen, zal hij:
*eerst de beklaagde laten komen en zijn identiteit nagaan
*nadien de getuige(n) oproepen en hen verzoeken in de getuigenzaal plaats te nemen.
*nadien de getuigen één voor één binnenroepen, om te voorkomen dat ze door de verklaring van andere getuigen worden beïnvloed.

Wanneer het een zitting met 1 rechter is , zit deze op de plaats van de voorzitter. Het openbaar ministerie en de griffier zitten dan op de plaats van de rechters.

Eedaflegging:

Een getuige moet eerst de eed afleggen. De rechter zal u vragen de volgende fomule uit te spreken:
“Ik zweer de gehele waarheid en niets dan de waarheid te zeggen”

Wie na de eedaflegging niet de waarheid spreekt, legt een valse verklaring af. Dit is een misdrijf waarop de wet strenge straffen stelt.

Getuigenis:

Eerst zal de rechter u vragen stellen. Daarna kan de burgerlijke partij (de benadeelden of hun advocaat), het openbaar ministerie, de beschuldigde of zijn advocaat u vragen stellen. Alle vragen moeten langs de voorzitter om gesteld worden.

Ook uw antwoorden worden eveneens gericht aan de voorzitter.

Verklaar alleen wat u persoonlijk heeft vastgesteld, met andere woorden wat u gezien of gehoord heeft.

Het verhoor kan op zekere punten zeer grondig zijn. Het komt er tenslotte op aan de waarheid aan het licht te brengen. Dit bewijst het belang van uw getuigenis en de omvang van uw verantwoordelijkheid.

Na uw getuigenis kan u de zaal verlaten. Indien u wilt, kan u het verder verloop van het proces blijven volgen.

De rechter kan u ook vragen terug naar de getuigenzaal te gaan, wanneer hij denkt u nog nodig te hebben.

Vergoeding:

Als getuigen heeft u recht op een vergoeding, die bestaat uit een vast bedrag (verschijningsvergoeding) en een vergoeding per afgelegde kilometer (reiskostenvergoeding). Hiervoor wendt u zich best tot de griffie van de rechtbank waarvoor u als getuige bent opgetreden. U toont er de oproepingsbrief die de zittingsdeurwachter u heeft terugbezorgd en uw identiteitskaart. U kan die vergoeding tijdens de openinsuren van de griffie (van maandag tot en met vrijdag van 8 u.30′ tot 12 u.30′ en van 13u30′ tot 16u.) onmiddellijk ontvangen.

Attest:

Indien uw werkgever een bewijs vraagt van uw verschijning als getuigen of van uw nieuwe oproeping, zal de griffier van de rechtbank op uw verzoek, het gewenste attest afgeven.

Hoger beroep:

Wanneer de zaak waarin u als getuige werd ghoord, in beroep wordt behandeld, is het mogelijk dat u opnieuw als getuige wordt opgeroepen. Dit gebeurt echter zelden.

Het getuigenverhoor in hoger beroep verloopt op dezelfde manier als hiervoor beschreven.

Wat is probatie-opschorting en wat is probatie-uitstel?

Een brochure van het Ministerie van Justitie over alternatieve straffen licht dit onderwerp toe.

Wat is probatieopschorting en wat is probatieuitstel?

Bij opschorting beschouwt de rechter, met instemming van de beklaagde, de strafbare feiten als bewezen, maar er wordt geen veroordeling uitgesproken.

Uitstel betekent dat een uitgesproken straf niet wordt uitgevoerd.

In beide gevallen legt de rechter een proeftermijn op van minstenes 1 en maximaal 5 jaar. Aan die proeftermijn kunnen ook bijzondere voorwaarden verbonden worden: dan wordt gesproken van probatieopschorting of probatieuitstel.

Welke zijn de probatievoorwaarden?

De voorwaarden die opgelegd worden, gaan meestal in de richting van: drankgelegenheden vermijden, een ontwenningskuur volgen, een behandeling of hulpverlening aanvaarden, met de probatieassistent samenwerken aan de verplichte begeleiding, een werk van openbaar nut uitvoeren.

De beschuldigde of de veroordeelde moet niet alleen akkoord gaan met de voorwaarden die worden opgelegd. Hij moet ook actief meewerken.

Wie komt in aanmerking?

Bij opschorting mag er geen voorafgaande veroordeling geweest zijn tot een gevangenisstraf van meer dan 2 maanden, bij uitstel van meer dan 12 maanden. Op het misdrijf zelf mag geen straf staan die zwaarder is dan 5 jaar.

Welk maatschappelijk onderzoek?

Vooraleer te beslissen kan de rechter aan de justitieassistent een maatschappelijk onderzoek vragen omtrent persoonlijke, relationele en sociale gegevens.

Weleke is de verdere procedure: probatiecommissie en verplichte begeleiding?

Wie een probatiemaatregel opgelegd krijgt, komt onder het toezicht van een probatiecommissie.
De probatiecommissie stelt een justitieassistent aan die de ‘probant’ (persoon die de proeftermijn doorloopt) opvolgt en hiervan geregeld verslag uitbrengt bij de commissie.

Tijdens de ‘pobatie’ vinden er geregeld gesprekken plaats met de betrokkene en eventueel met voor hem belangrijke personen. De bedoeling is hem bij te staan bij de concrete naleving van de voorwaarden en te werken aan de problemen die tot de feiten geleid hebben.

Wat zijn de gevolgen bij (niet-)naleving?

De probatiecommissie kan de voorwaarden aanpassen (niet verzwaren). Zij stelt ook vast of de voorwaarden al dan niet nagekomen worden.

Bij een positief verloop van de probatie dooft de hele zaak als het ware uit na afloop van de vastgestelde proeftermijn. In het geval van probatie-uitstel blijft de vermelding wel op het strafregister staan.

Wanneer de voorwaarden niet nageleefd worden zal de probatiecommissie dit melden aan de procureur des Konings, die de zaak terug voor de rechtbank kan brengen.

De rechtbank kan het uitstel herroepen, wat betekent dat de opgelegde gevangenisstraf of boete moet worden uitgevoerd of ze kan nieuwe probatievoorwaarden opleggen. Beslist de rechter om een opschorting in te trekken, dan kan hij alsnog een straf opleggen of (nieuwe) probatievoorwaarden voorstellen.

Ook als er nieuwe strafbare feiten aan het licht komen, kan de opschorting of the uitstel worden herroepen.